Το φετινό Πασχαλινό τραπέζι

No Comments

Το φετινό Πασχαλινό τραπέζι

Πολλές γιορτές τις συνδέουμε με τη έννοια του φαγητού. Κερνάμε για τη γιορτή μας, τρώμε τούρτα στα γενέθλια, τρώμε στο γαμήλιο γλέντι, ακόμα και στις τελετές που έχουν να κάνουν με τον θάνατο η ύπαρξη τροφής διανθίζει τα έθιμα, τις παραδόσεις και τις συνήθειες.

Πόσο μάλλον στις μεγάλες γιορτές, όπως είναι τα Χριστούγεννα ή το Πάσχα. Γιορτές οικογενειακές, κατά τις οποίες τιμάμε πολλά διατροφικά έθιμα αλλά και τρώμε και για άλλους λόγους: επειδή βαριόμαστε, επειδή λυπόμαστε, επειδή νιώθουμε μοναξιά, επειδή η συνύπαρξη με συγγενείς μας προκαλεί δυσάρεστα συναισθήματα που «καταπίνουμε» με το φαγητό. Στις γιορτές στις οποίες μαγειρεύουμε συγκεκριμένα φαγητά όμως, παρουσιάζεται ένα ακόμα φαινόμενο: η εορταστική υπερφαγία! Επειδή κάποια εδέσματα τα γευόμαστε μόνο μια φορά το χρόνο, θέλουμε να παρατείνουμε την απόλαυση αυξάνοντας την ποσότητα.

Το φετινό Πάσχα όμως έχει μια ακόμα ιδιομορφία: τον κατ’ οίκον περιορισμό. Ήδη έχει παρατηρηθεί ότι ο εγκλεισμός, η μοναξιά, ο φόβος, οι τριβές αυξάνουν την τάση για συναισθηματικό φαγητό. Και αν πριν το φαγητό ήταν το επίκεντρο μιας γιορτής, τώρα αποκτά ακόμα μεγαλύτερη διάσταση μέσα σε αυτήν την εκκωφαντική ησυχία της καραντίνας.

Τελικά όμως θα έπρεπε να είναι έτσι; Η τροφή «στολίζει» μια γιορτή, είναι απλά ένα έθιμο που την περιβάλλει, ένα όχημα νοημάτων, όχι όμως το ίδιο το νόημα. Πόσο μάλλον για τη συγκεκριμένη γιορτή, το Πάσχα, που αφορά ιδιαίτερα πνευματικές, άυλες και ανώτερες έννοιες: ταπεινότητα, υπομονή, αφοσίωση, μεταμέλεια, αυτοθυσία, θάνατο, θρήνο, ελπίδα, υπερνίκηση του θανάτου.

Στην πράξη, όμως, η γιορτή της Κυριακής του Πάσχα έχει συνδεθεί στενά με το πασχαλινό τραπέζι και το όλο τελετουργικό γύρω από αυτό. Συγκέντρωση της ευρύτερης οικογένειας, τραπέζι έξω στον κήπο, στην αυλή, στο μπαλκόνι, σούβλες ή ψησταριές και μεζεδάκια από το πρωί. Τραγούδια του γλεντιού, ίσως χορός, γέλια και παιδιά να παίζουν, η επαφή με την άνοιξη που μπήκε, όλα μπλέκουν γλυκά. Αν λάβουμε υπόψη τις οικογενειακές συγκεντρώσεις όπου συχνά αναδύονται συγκρούσεις, το τραπέζι του Πάσχα είναι το πλέον χαρούμενο. Λόγω του ότι προηγείται η χαμηλών τόνων, λιτή και σεμνή Εβδομάδα των Παθών ή και της εξωστρέφειας της άνοιξης. Ίσως για αυτό έρχεται σε πολλούς δύσκολο να φανταστούν πώς θα είναι φέτος και πιθανώς να δυσκολεύονται να προσαρμοστούν.

Αν παρατηρήσουμε τι μας προσφέρουν στην ουσία οι παράμετροι που το συνθέτουν, θα μπορέσουμε -έστω και διαφορετικά- να το απολαύσουμε. Διαβάστε τα ως ιδέες, παρά ως προσταγές πώς να περάσετε τη μέρα. Το σημαντικότερο πάνω από όλα, είναι να βρισκόμαστε σε αρμονία με τις ανάγκες μας.

Οικογένεια: Μπορεί να μην είμαστε μαζί με τη φυσική μας παρουσία, αλλά υπάρχουν πλείστες εναλλακτικές για αλληλεπίδραση. Ήδη, έχουμε χρησιμοποιήσει κατά κόρον αυτές τις μέρες τις βιντεοκλήσεις, γιατί όχι και τώρα; Οι περισσότερες πλατφόρμες δίνουν την δυνατότητα για παράλληλη συνομιλία πολλών ατόμων. Δώστε ραντεβού μία συγκεκριμένη ώρα για ευχές και ιντερνετικό τσούγκρισμα των ποτηριών. Φέτος είναι το πιο κυριολεκτικό «στην υγεία» μας που θα πούμε, μιας που αυτή η φυσική απόσταση γίνεται για να είμαστε όλοι μαζί το επόμενο Πάσχα

Μία άλλη πρόταση είναι να δείτε φωτογραφίες από παλιότερα πασχαλινά τραπέζια. Με τις  φωτογραφίες μεταφερόμαστε νοερά στην τότε κατάσταση, νιώθουμε ότι είμαστε δίπλα με τους ανθρώπους που βλέπουμε και αναδύονται τα ίδια συναισθήματα. Στην ακόμα πιο ευχάριστη εκδοχή τους, μιας που προστίθεται η νοσταλγία και η έκπληξη για κάτι ξεχασμένο. Αν μάλιστα τις ανταλλάξετε μεταξύ σας, σίγουρα θα πυροδοτηθούν ευχάριστες συζητήσεις.

Φαγητό: Οι σούβλες που θα λείπουν, δίνουν χώρο να δοκιμάσετε μια συνταγή της οικογενείας που πάντα θέλατε να κάνετε ή μία πιο ιδιαίτερη που σας κίνησε την περιέργεια. Αν θέλετε, εμπλέξτε όλη την οικογένεια στην διαδικασία της μαγειρικής, αναλαμβάνοντας ο κάθε ένας ή σε ομάδες να κάνει μια συνταγή. Ακόμα και τα πιο μικρά παιδιά μπορούν να βοηθήσουν ποικιλοτρόπως όπως φέρνοντας σας υλικά, πλένοντας λαχανικά ή βοηθώντας στο στρώσιμο και το στόλισμα του τραπεζιού.

Ακόμα και αν είστε μόνος στο σπίτι, η αλληλεπίδραση με την οικογένεια και φίλους μπορεί να ξεκινήσει από την μαγειρική.  Ανταλλάξετε ιδέες για συνταγές από τις προηγούμενες μέρες, και συνομιλήστε πριν και μετά το τραπέζι για να ανταλλάξτε εντυπώσεις πως ήταν. Ίσως είναι και ένα κίνητρο για να φάτε ως γευσιγνώστες, παρατηρώντας τις ιδιαιτερότητες στη γεύση, στο ψήσιμο, την υφή, πόσο τρυφερό, ζουμερό, μαστιχωτό είναι το γεύμα σας. Κάθε πιάτο βιώστε το με όλες τις αισθήσεις, το άρωμα του, την όψη του, ακόμα και τον ήχο του. Ανταλλάξτε εντυπώσεις και φωτογραφίες, όχι εν είδει διαγωνισμού, αλλά μοιράσματος εμπειριών. 

Αν το συνηθίζατε, πάλι μπορείτε να ξεκινήσετε από νωρίς με μεζεδάκια. Προτείνονται  λίγα και ελαφριά, όχι για θέμα θερμίδων, αλλά για να μην σας κόψουν την όρεξη και δεν απολαύσετε το γεύμα σας αργότερα. Δεν είναι μέρα για να έχουμε στο μυαλό μας δίαιτες και θερμίδες. Άλλωστε, η συμβουλή, όπως σε κάθε τραπέζι, είναι να φάτε όσο θέλετε! Αν μάλιστα, το κάνετε μέχρι το σημείο που το φαγητό σταματά να σας δίνει απόλαυση, τότε θα κρατήσετε μόνο αυτή και θα γλυτώσετε τη δυσφορία που ακολουθεί μία υπερκατανάλωση.

Άνοιξη: Όσοι έχουν αυλή, κήπο ή μεγάλο μπαλκόνι, πολύ ευκολότερα θα νιώσουν την επαφή με την άνοιξη. Δεν προσφέρουν όμως όλα τα σπίτια τη δυνατότητα για φαγητό στο μπαλκόνι. Ένα πρωινό καφεδάκι μπροστά σε ένα ανοιχτό παράθυρο, ίσως είναι αρκετό για να νιώστε τον ήλιο και το αεράκι στο πρόσωπο σας. Παρατηρείστε τα φυτά σας ή αν δεν έχετε, εκμεταλλευτείτε το μισάωρο άσκησης για περπάτημα κοντά στο σπίτι. Όλο και κάτι θα έχει ανθίσει στο πεζοδρόμιο ή στα μπαλκόνια της γειτονιάς. Αρκεί να έχουμε την προσοχή μας στραμμένη στο να το παρατηρήσουμε.

Χαρά: Το ζητούμενο δεν είναι να νιώσουμε χαρά με το ζόρι. Ο σεβασμός στα συναισθήματα μας παραμένει πάνω από όλα. Σε περίπτωση που θέλετε το γεύμα της Κυριακής του Πάσχα να έχει μία πιο εορταστική αίσθηση, κάντε αυτό που θα κάνατε ούτως ή άλλως αν είχατε καλεσμένους. Χρησιμοποιήστε το καλό σας τραπεζομάντηλο, βγάλτε το καλό σερβίτσιο, αγοράστε πολύχρωμες χαρτοπετσέτες. Τα παιδιά μπορούν να σχεδιάσουν το μενού της ημέρας ή να κάνουν καρτέλες με τα ονόματα του καθενός και να τα βάλουν στο αντίστοιχο πιάτο στο τραπέζι. Βάλτε την αγαπημένη σας μουσική ή εορταστική εκπομπή και -γιατί όχι- χορέψτε! Φροντίστε ακόμα και τον εαυτό σας, επιλέγοντας τι θα φορέσετε για το γεύμα. Κάτι άνετο, ανοιξιάτικο, πολύχρωμο ή κάτι πιο εορταστικό; Όπως νιώθετε εκείνη τη στιγμή.

Ευγνωμοσύνη: Ναι, φέτος το Πάσχα είναι αλλιώς. Και είναι εντάξει να μας στεναχωρεί η όλη κατάσταση, είναι εντάξει να δυσκολευόμαστε να το δεχτούμε, είναι εντάξει να μας λείπουν οι άνθρωποι μας. Εκφράζοντας ευγνωμοσύνη για όσα έχουμε, τότε μειώνεται το άγχος και η θλίψη και βελτιώνεται η ποιότητα της ζωής μας, όπως η επιστήμη έχει αποδείξει. Ευγνωμοσύνη για την οικογένεια και τους φίλους που έχουμε στη ζωή μας. Για όλες τις δυνατότητες που έχουμε να επικοινωνήσουμε μαζί τους. Για τη στέγη και την τροφή που έχουμε. Γιατί την υγεία μας και των δικών μας ανθρώπων. Για τον χρόνο που μας δίνεται. Για ότι καλύτερο βγάζει από μέσα μας αυτή η συνθήκη. 

Η λέξη Πάσχα σημαίνει «πέρασμα». Δεν εννοούμε να αλλάξουμε ολοκληρωτικά, να περάσουμε σε μια άλλη μεριά- και σίγουρα δεν είναι η κατάλληλη εποχή για κάτι τέτοιο, καθώς βρισκόμαστε όλοι σε κατάσταση εξοικονόμησης ψυχικής ενέργειας για την αντιμετώπιση μιας πανδημικής απειλής. Εννοούμε όμως ότι μπορούμε να εξασκήσουμε κάποιες πρακτικές, ώστε φέτος το Πάσχα να λειτουργήσουμε διαφορετικά και γιατί όχι, να μας διδάξει νέες και όμορφες συνήθειες.

Καλό Πάσχα!
Δάφνη Νταλάπα – Διατροφολόγος
Καλλιόπη Εμμανουηλίδου – Ψυχολόγος

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.