Διατροφικές Διαταραχές: 4 μύθοι και η πραγματικότητα

No Comments

Διατροφικές Διαταραχές: 4 μύθοι και η πραγματικότητα

Το φαγητό και το βάρος είναι στη σύγχρονη κοινωνία ένα ζήτημα που απασχολεί την πλειονότητα του κοινού.  Η ζωή και η σκέψη μας περιστρέφεται πολύ συχνά γύρω από το φαγητό, τις ποσότητες του, την ποιότητα του, και φυσικά την εικόνα σώματος και τα διάφορα ‘’ιδανικά’’ της.

Μέσα σε όλα αυτά, οι διατροφικές διαταραχές είναι ένα πολύ σημαντικό ζήτημα και φαίνεται ότι όσο περνάνε τα χρόνια, γίνονται όλο και πιο συχνές.

Καθώς όμως (ευτυχώς) αυξάνεται η αναγνώρισή τους από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και το κοινό, (δυστυχώς) φαίνεται ότι παράλληλα αναπτύσσονται και μύθοι ή κάποιες κοινές ‘’ιδέες’’, τόσο γύρω από τις ίδιες τις διαταραχές, όσο και τα άτομα που υποφέρουν από αυτές.

Οι διατροφικές διαταραχές είναι ένα τεράστιο ζήτημα που αφορά εκατοντάδες κόσμου,   παράλληλα όμως είναι και ένα πολύ περίπλοκο θέμα, με πάρα πολλές διαφορετικές όψεις, εκδοχές και αιτίες, που λογικό είναι να γίνεται δύσκολα κατανοητό και προσεγγίσιμο από έναν άνθρωπο έξω από αυτές.

Για αυτό ίσως είναι μία καλή ιδέα να ξεκινήσουμε από το τι δεν είναι οι  διατροφικές διαταραχές

 

Μύθος: Οι διατροφικές διαταραχές έχουν να κάνουν με το φαγητό

Η πραγματικότητα: Η διατροφική διαταραχή είναι μία περίπλοκη ψυχική ασθένεια με ένα ευρύ φάσμα ψυχολογικών, κοινωνικών και βιολογικών παραγόντων. Το φαγητό είναι η ‘’βιτρίνα’’ της ασθένειας, το μέσο για να εκφραστεί. Στον πυρήνα της, υπάρχουν παρά πολλές αιτίες, που καμία σχέση δεν έχουν με το πόσο ή τι τρώει κάποιο άτομο. Το ‘’απλά φάε (σωστά/περισσότερο/λιγότερο/καλύτερα…)’’ – ακόμα και αν ένας ασθενής καταφέρει να το κάνει- δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να θεραπεύσει τη διατροφική διαταραχή.

 

Μύθος: Οι διατροφικές διαταραχές αφορούν τους εφήβους

Η πραγματικότητα: Κάθε ένας από εμάς, ανεξαρτήτου ηλικίας, μπορεί να αναπτύξει μία τέτοια διαταραχή. Ακόμα και αν τα στατιστικά των τελευταίων δεκαετιών, δείχνουν ότι η ασθένεια ‘’ανθεί’’ κυρίως σε νέους κάτω των 20 ετών, στην πραγματικότητα, και ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, οι διατροφικές διαταραχές είναι πολύ συχνές σε ηλικίες και άνω των 30 και 40 ετών. Παράλληλα, ο μέσος όρος των ασθενών φαίνεται να μικραίνει και να μικραίνει, καθώς η διάγνωση είναι πλέον αρκετά συχνή και σε παιδιά ακόμα και κάτω των 10 ετών. Παρόλο, λοιπόν, που στατιστικά είναι σχετικά συχνότερες σε εφήβους, κυρίως, ίσως, λόγω της ευάλωτης συναισθηματικής και ορμονικής ισορροπίας που ακολουθεί η μετάβαση στην εφηβεία, οι διατροφικές διαταραχές δεν αφορούν συγκεκριμένες ηλικίες.

 

Μύθος: Όσα άτομα πάσχουν από μία διατροφική διαταραχή, είναι πολύ αδύνατα/ή υπέρβαρα.

Η πραγματικότητα: Περισσότερο από το 70% των ατόμων που πάσχουν, έχουν ένα φυσιολογικό βάρος. Πέρα από την γνωστή εικόνα που όλοι έχουν για την ανορεξία και το ανορεκτικό άτομο (η οποία μάλιστα συναντάται στα πολύ προχωρημένα και τελευταία στάδια της ασθένειας), τα άτομα που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές (βουλιμία, υπερφαγία ή ακόμα και ανορεξία στα πρώιμα στάδιά της) δεν έχουν μία συγκεκριμένη, τυποποιημένη εξωτερική εικόνα.  Το βάρος είναι απλά ένα νούμερο, και αυτό είναι και ένα από τα πιο ύπουλα στοιχεία της διαταραχής: συχνά μπορεί να μην γίνεται αντιληπτή ούτε από τον ίδιο τον ασθενή,  τους γύρω του, ακόμα και από κάποιους ειδικούς υγείας, καθώς το άτομο θεωρείται ‘’φυσιολογικό στο βάρος του’’.

Όπως δεν πρέπει να υποθέτουμε ότι όλα τα αδύνατα ή υπέρβαρα άτομα πάσχουν από κάποια διατροφική διαταραχή, έτσι και όσα άτομα πάσχουν στην πραγματικότητα, δεν θα πρεπε να υποθέτουμε ότι έχουν κάποια συγκεκριμένη εξωτερική εικόνα. Πέρα από άγνοια, είναι και μία αντίληψη που μπορεί να είναι σημαντικά επικίνδυνη.

Μύθος: Τα άτομα που πάσχουν από μια Δ.Δ. θέλουν απλά να είναι αδύνατα

Η πραγματικότητα: Φυσικά, ζούμε και μεγαλώνουμε σε μία κοινωνία στην οποία προβάλλονται συγκεκριμένα ‘’ιδανικά’’ για τα σώματά μας, τα οποία εσωτερικεύουμε σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Όμως, ελάχιστα άτομα που πάσχουν από κάποια διατροφική διαταραχή, φτάνουν σε αυτό το σημείο απλά και μόνο επειδή θέλουν να είναι αδύνατα/ μοντέλα/ στερεοτυπικά ‘’όμορφα’’. Οι ψυχολογικοί παράγοντες είναι πολλοί περισσότεροι και ισχυρότεροι από τους κοινωνικούς και τα προβαλλόμενα πρότυπα. Πολλά άτομα αναπτύσσουν διατροφικές διαταραχές μετά από κακοποιητικές συμπεριφορές, παραμέληση, μοναξιά, ακόμα και από υπερβολικό στρες στην καθημερινότητά τους. Ακόμα και αν δεχτούμε μία διαταραχή ως έναν τρόπο να γίνει/ μείνει κάποιος ‘’αδύνατος’’, πίσω από αυτό το ‘’αδύνατος’’ κρύβονται πολλοί παραπάνω φόβοι, πεποιθήσεις και συναισθήματα.

Το να προσεγγίσει κανείς -και πόσο μάλλον το να κατανοήσει- ένα θέμα όπως είναι οι διατροφικές διαταραχές, δεν είναι σε καμία περίπτωση εύκολο ή απλό.

Αναιρώντας αυτές τις 4 πολύ κοινές αντιλήψεις γύρω από τις αυτές όμως, μπορούμε, ίσως, να τις προσεγγίσουμε ευκολότερα, να αντιληφθούμε τη σημαντικότητά τους, αλλά και- ένα βήμα παραπάνω- τη δυσκολία ενός ατόμου που πάσχει στο να θεραπευτεί εξ’ ολοκλήρου.

Και ακόμα και αυτή η πολύ μικρή κατανόηση, είναι ένας τρόπος πρόληψης απέναντι στις διατροφικές διαταραχές και, το κυριότερο, φροντίδας προς τα άτομα που τις αντιμετωπίζουν.

 

*Οι διατροφικές διαταραχές, ή διαταραχές πρόσληψης τροφής, είναι χρόνιες ψυχικές διαταραχές με σημαντικές επιπλοκές στην σωματική υγεία, και, συχνά, συνοσηρότητα με άλλα ψυχολογικά προβλήματα. Οι κυριότερες, σύμφωνα με το DSM, περιλαμβάνουν  την ψυχογενή ανορεξία, την ψυχογενή βουλιμία, την διαταραχή επεισοδιακής υπερφαγίας (Binge Eating Disorder) καθώς και μια πλειάδα άλλων καταστάσεων που δανείζονται στοιχεία από τις παραπάνω διαταραχές και συμπεριλαμβάνονται στην κατηγορία των Διαταραχών Πρόσληψης Τροφής μη-προσδιοριζόμενων αλλιώς (EDNOS).

 

 

Δάφνη Νταλάπα

Μαίρη Αλέξη

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.