Χοντροφοβία, η αντίληψη της υγείας, και η ευθύνη των επαγγελματιών υγείας

No Comments

Χοντροφοβία, η αντίληψη της υγείας, και η ευθύνη των επαγγελματιών υγείας

Αρχές καλοκαιριού, βρέθηκα σε μία συνάντηση υποστήριξης ατόμων με διατροφικές διαταραχές, μέσω της τέχνης και επιλεγμένων κειμένων.

Ένα από τα υλικά που παρουσιάστηκαν είναι το παραπάνω ποίημα. Ωμό, σκληρό και απόλυτα αληθινό, σχεδόν πάγωσε όλους όσους ήμασταν εκεί. Δεν υπήρξε ένας στην ομάδα που δεν ένιωσε έστω και ένα κομμάτι του στο πετσί του. Από την πλευρά μου, ένιωσα όλο τον πόνο που βλέπω σε πολλούς από τους πελάτες μου.

Ζήτησα από τη Μαίρη που έφερε το ποίημα στην ομάδα, να γράψει λίγα λόγια που συμπυκνώνουν την συζήτηση που ακολούθησε και φυσικά την άδεια της να το ανεβάσω στη σελίδα.

 

            Το αστείο

Το παλιό αστείο πάει κάπως έτσι:

Ασθενής μπαίνει στο γραφείο του γιατρού και λέει,

‘’Γιατρέ, όταν κουνάω το χέρι μου έτσι, πονάει.

Τί να κάνω;’’

Και ο γιατρός λέει,

‘’Να μην κουνάς το χέρι σου έτσι.’’

 

Τώρα: ένα χοντρό κορίτσι μπαίνει στο γραφείο του γιατρού και λέει:

‘’Γιατρέ, όταν κουνάω το χέρι μου έτσι, πονάει.

Τί να κάνω;’’

Και ο γιατρός λέει:

‘’έχεις σκεφτεί ποτέ την εγχείρηση για να χάσεις βάρος;’’

 

Το χοντρό κορίτσι μπαίνει στο γραφείο του γιατρού

για ένα εμβόλιο γρίπης και δέχεται διάλεξη για το ΒΜΙ

Το χοντρό κορίτσι μπαίνει στο γραφείο του γιατρού με πόνο στο αυτί

και δέχεται την ερώτηση αν έχει φάει ποτέ σαλάτα

Το χοντρό κορίτσι μπαίνει στο γραφείο του γιατρού

με δάγκωμα από αράχνη και ο γιατρός επαναλαμβάνει εμμονικά

το πόσο χαμηλή είναι η πίεσή της, χαμηλή για ένα τόσο χοντρό άτομο τέλος πάντων

κι επιμένει να την ελέγξει τρεις φορές πριν το πιστέψει

ξεχνώντας τελείως το δηλητήριο της αράχνης

που την έφερε εδώ εξ’αρχής.

 

Το χοντρό κορίτσι μπαίνει στο ιατρείο να ζητήσει αντικαταθλιπτικά

κι αντ’αυτού ο γιατρός της συνιστά άσκηση γιατί προφανώς

η κατάθλιψή της οφείλεται στο ότι είναι χοντρή και προφανώς τα χοντρά σώματα

δεν ασκούνται ποτέ και μένουν χοντρά.

 

Το χοντρό κορίτσι μπαίνει στο ιατρείο για ένα καθιερωμένο

τρίμηνο τσεκ-απ και ο γιατρός λέει:

‘’Σκέφτηκες εκείνη την εγχείρηση απώλειας βάρους που λέγαμε;’’

Το χοντρό κορίτσι κουράζεται να διαγνώζεται συνεχώς ως χοντρό

κι έτσι το χοντρό κορίτσι σταματάει να μπαίνει στο ιατρείο.

 

Το χοντρό κορίτσι βγαίνει στον κόσμο και λέει:

‘’Κόσμε, το να υπάρχεις έτσι πονάει’’

και ο κόσμος απαντάει:

‘’Τότε, σταμάτα να υπάρχεις έτσι.’’

Το χοντρό κορίτσι βγαίνει σε έναν κόσμο που θα προτιμούσε να σκίσει την εαυτή της σε κομμάτια

από το να υπάρχει όπως υπάρχει,

ποιος νοιάζεται για τις παρενέργειες.

Το χοντρό κορίτσι διασχίζει έναν κόσμο που κατακλύζεται από περαστικούς γιατρούς,

που ισχυρίζονται ότι ανησυχούν για την υγεία της,

ποιος νοιάζεται για τις παρενέργειες.

Το χοντρό κορίτσι βγαίνει στον κόσμο και κάπως καταφέρνει ακόμα να αγαπάει το χοντρό σώμα της

κι ο κόσμος λέει:

‘’Σταμάτα να εκθειάζεις την παχυσαρκία’’

Το χοντρό κορίτσι βγαίνει στον κόσμο και λέει:

‘’Δε σας χρωστάω τη συρρίκνωση μου, ξέρετε,

δε σας χρωστάω τη λεπτότητα, την επιτηδευμένη λεπτότητα ή την επιθυμητή λεπτότητα,

επειδή εσείς υποθέτετε ότι η λεπτότητα σημαίνει υγεία, και γι αυτό το λόγο

δε σας χρωστάω την υγεία (μου), όπως γίνεται αντιληπτή ή διαφορετικά,

για να εισπράττω το βασικό σεβασμό.

Αξίζω φροντίδα, αξίζω να υπάρχω όπως υπάρχω, και βασικά, (αξίζω) να μη βλάπτομαι.

Και ο κόσμος απαντάει:

‘’Αυτό είναι το καλύτερο αστείο που ακούσαμε όλη μέρα.’’

 

 

Το ποίημα της Rachel Wiley, μίας χοντρής γυναίκας, υπό τον τίτλο “The Fat Joke”, μιλά εκ μέρους πολλών ατόμων που έστω και μία φορά στη ζωή τους έχουν νιώσει/υπάρξει χοντρά- και με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.

Η λέξη ‘’χοντρός’’ στην εποχή μας, φέρει ένα πολύ μεγάλο φορτίο, που καμία σχέση δεν έχει με την σημασία της λέξης: μία ντροπή, μία κατηγορία, πολλά υπονοούμενα και πίσω κείμενα, και πολλές πολλές υποθέσεις που αφορούν από την υγεία του ατόμου μέχρι τις συνήθειές και τις ικανότητές του. Η χοντρότητα, που στην ουσία δεν είναι τίποτα άλλο έξω από έναν προσδιορισμό μίας εξωτερικής εικόνας, με ούτε θετικό ούτε αρνητικό πρόσημο (σαν να λέμε, δηλαδή, ψηλός, μελαχρινός ή ή ή…), μπορεί να σημαίνει στις μέρες μας αχρηστία, τεμπελιά, οκνηρία, και γίνεται αντικείμενο κριτικής, στην καλύτερη, και κακοποίησης και περιθωριοποίησης, συνηθέστερα.

Στην εξίσωση μπαίνει πολύ γρήγορα και η ιατρική, ως μία επιστήμη που έρχεται να ορίσει το ‘’φυσιολογικό’’ και το ‘’υγιές’’ πολύ συχνά με λανθασμένα κριτήρια και δείκτες και αντιμετωπίζει ένα χοντρό άτομο ως ασθενή μόνο για το ότι είναι χοντρό, προτείνοντας ως λύση σε όλα, από ένα τσίμπημα αράχνης μέχρι την κατάθλιψη, την απώλεια βάρους.  Και σε αυτό, ευθύνη φέρουμε φυσικά και οι επαγγελματίες υγείας.

Το βάρος στην πραγματικότητα, δεν θα έπρεπε να είναι δείκτης για οτιδήποτε. Όμως για να μιλήσουμε τουλάχιστον για ότι αφορά το πεδίο της υγείας, το βάρος δεν είναι, και δεν θα έπρεπε να είναι, δείκτης υγείας. Το βάρος ενός ανθρώπου δε μπορεί να μας μιλήσει για τίποτα, ούτε για τις τιμές της πίεσης αίματος του, ούτε για το πόσο αυτό το άτομο αθλείται, ούτε καν για το πώς αυτό τρέφεται. Και το να φτάνουμε σε υποθέσεις τέτοιου τύπου, είναι από αντιεπαγγελματικό μέχρι κακοποιητικό- βίωμα που μοιράζεται και η Wiley σε πολλά σημεία του ποιήματός της.

Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι δεν έχουμε κανένα δικαίωμα κριτικής/παρέμβασης/ επιβολής πάνω στο σώμα κανενός ανθρώπου. Το ‘’είναι για το καλό σου’’ δεν είναι παρά μία δικαιολογία για να επιβληθούμε πάνω στον άλλο- διότι πολύ απλά δε γνωρίζουμε τίποτα γι αυτόν, πέρα από αυτό που βλέπουμε: ένα χοντρό σώμα. Το οποίο σώμα, κάθε ένας από έμας έχει διακίωμα να απολαμβάνει, να αγαπάει και να φροντίζει όπως είναι- και από κει και έπειτα, να αποφασίζει ο ίδιος πως το νιώθει καλύτερα. Κι αν θέλει να αλλάξει κάτι πάνω σε αυτό, να το κάνει όχι από ντροπή ή αηδία ή μία ψεύτικη, δημιουργημένη και ορισμένη από άλλους ανάγκη να είναι υγιής.

Σε αυτό, κάθε επαγγελματίας υγείας φέρνει προσωπική ευθύνη, για το πως αντιμετωπίζουμε κάθε χοντρό άτομο, για το τι προσδοκίες μπορεί να του επιβάλλουμε κι εμείς με τους δείκτες τα μέτρα και τις μεζούρες ‘’μας’’, τις ενοχές και τις κακοποιητικές συμπεριφορές που μπορεί- έστω κι από ‘’επαγγελματική ανάγκη’’- να δημιουργούμε. Αυτά τα υποτιθέμενα μοντέλα υγείας, κάθε άλλο παρά υγεία προωθούν. Κάθε σώμα, είναι ένα σώμα και τίποτα περισσότερο ή λιγότερο- και αξίζει μόνο φροντίδας και σεβασμού, από όλους μας.

Και περισσότερο, από τους σύγχρονους επαγγελματίες υγείας, που πολύ συχνά βρίσκονται να διαιωνίζουν και να τρέφουν πολύ λανθασμένες χοντροφοβικές απόψεις του κοινού, που προκαλούν τον πόνο ή την ντροπή και κάθε άλλο παρά εξυπηρετούν στο οτιδήποτε.

(η μετάφραση του ποιήματος στα ελληνικά έγινε από την ομάδα Τα Τσιλόριφα, που διοργάνωσε την εκδήλωση)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.