Mύρισε… Χριστούγεννα

No Comments

Mύρισε… Χριστούγεννα

Η αίσθηση της όσφρησης είναι μία από τις ισχυρότερες αισθήσεις όταν χτίζουμε ή αναζωπυρώνουμε αναμνήσεις. Τα Χριστούγεννα έχουν τις δικές τους ιδιαίτερες μυρωδιές: τα μελομακάρονα στο φούρνο, οι φρέσκοι κουραμπιέδες από το φούρνο της γειτονιάς, η βασιλόπιτα, οι πατάτες φούρνου στο πρωτοχρονιάτικο τραπέζι, ή, ακόμα, η μυρωδιά γαρίφαλου σε ένα καυτό ρακόμελο μετά το χριστουγεννιάτικο γεύμα… αρώματα συστατικών, μπαχαρικών και μυρωδικών που πρωταγωνιστούν στην χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα και που, και μόνο μυρίζοντάς τα, αρκεί για να μεταφερθούμε στη χειμερινή εορταστική περίοδο.

Είναι αλήθεια πως τα μπαχαρικά και τα μυρωδικά παίζουν πολύ μεγάλο ρόλο στη διατροφή και τις αισθήσεις μας. Προσθέτουν διαστάσεις, χρώματα, φυσικά γεύση και αρώματα στις διάφορες παρασκευές μας. Παράλληλα, όμως, είναι και από τους σημαντικούς συμμάχους στην ενίσχυση της ευζωίας και καλής λειτουργίας του οργανισμού μας, καθώς περιέχουν σημαντικά ιχνοστοιχεία και βιταμίνες.

Ας γνωρίσουμε λίγο καλύτερα τα κυρίαρχα μυρωδικά και μπαχαρικά των εορταστικών αυτών ημερών:

Δεντρολίβανο

Το δεντρολίβανο- ή αλλιώς, αρισμαρί- είναι ένα δημοφιλές αρωματικό, που χρησιμοποιείται τόσο στη μαγειρική όσο και στις διακοσμήσεις των εορταστικών παρασκευών. Είναι ένα βασικό μυρωδικό της μεσογειακής κουζίνας, με πολλές ευεργετικές ιδιότητες για τον ανθρώπινο οργανισμό: έχει αντιμικροβιακή και αντικαρκινική δράση, χάρη στα αντιοξειδωτικά που περιέχει, ενώ, σύμφωνα με σχετικές έρευνες, μπορεί να βοηθήσει στις γνωστικές μας λειτουργίες, όπως η μνήμη και η συγκέντρωση. Μάλιστα, το δεντρολίβανο χρησιμοποιούταν στα νοσοκομεία της Γαλλίας στις αρχές του 20ου αιώνα ως αντισηπτικό!

Στην εορταστική κουζίνα, χρησιμοποιείται σε πλήθος πιάτων, καθώς δίνει ιδιαίτερο άρωμα και ”χειμωνιάτικη” διάσταση τόσο σε πατάτες και κρεατικά, όσο και σε σούπες, ομελέτες ακόμα και κέικ ή ψωμιά.

Κανέλα

Η κανέλα χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο ήδη από την αρχαία Αίγυπτο, όπου ήταν αρκετά σπάνια και πολύτιμη, και θεωρούνταν δώρο προς τους βασιλείς. Σήμερα, η κανέλα είναι ένα από τα πιο ευρέως διαδεδομένα μπαχαρικά στον κόσμο. Προέρχεται από τους μίσχους του ομώνυμου δέντρου, οι οποίοι, αφού κοπούν και διαχωριστούν από το ξύλο, όταν στεγνώσουν σχηματίζουν τα γνωστά μας ρολά κανέλας. Στην εορταστική περίοδο των Χριστουγέννων, η κανέλα χρησιμοποιείται κατά κόρον σε γλυκά, ροφήματα ή και αλμυρά πιάτα, και, φυσικά, για να διακοσμήσει (και να αρωματίσει!) το σπίτι.

To αγαπημένο (μαζί με το γαρίφαλο και το πορτοκάλι) αρωματικό των μελομακάρονων, είναι ένα πολύ ευεργετικό μπαχαρικό για τον ανθρώπινο οργανισμό. Μπορεί να συμβάλλει στη ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου, φέρει σημαντικές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, ενώ προωθεί την υγεία της καρδιάς, καθώς, σύμφωνα με έρευνες, μπορεί να μειώσει τα επίπεδα της κακής LDL χοληστερίνης και τριγκυκεριδίων στο αίμα.

Ακόμα, μέσα από τα παραδοσιακά γιατροσόφια, ολόκληρα στικς κανέλας βρασμένα σε νερό, δίνουν ένα καυτό ρόφημα, που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των πόνων της περιόδου.

Σημαντικό να σημειωθεί ότι η κανέλα χωρίζεται σε δύο ποικιλίες, την κασσία και την Κεϋλάνης- με τη δεύτερη ευεργετικότερη από την πρώτη, καθώς η κασσία περιέχει σημαντικές ποσότητες από ένα συστατικό που ονομάζεται κουμαρίνη και μπορεί να είναι βλαβερό σε μεγάλες δόσεις.

Τζίντζερ

Το τζίντζερ, ή πιπερόριζα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί φρέσκο, αποξηραμένο, σε σκόνη, χυμό ή και έλαιο. Χρησιμοποιείται συχνά, πέρα από τη μαγειρική, ως προσθετικό σε καλλυντικά, ενώ, χάρη στις πολύ ισχυρές του ιδιότητες, έχει μία μακρά ιστορία χρήσης στην παραδοσιακή και εναλλακτική ιατρική. Η ιδιαίτερη γεύση και μυρωδιά της πιπερόριζας, οφείλεται στα φυσικά έλαια που περιέχει, στα οποία ανήκει το έλαιο τζιντζερόλη, που είναι και το κύριο βιοενεργό συστατικό της. Το έλαιο αυτό είναι υπεύθυνο και για τις περισσότερες από τις φαρμακευτικές ιδιότητες του φυτού: μεταξύ άλλων, η πιπερόριζα έχει χρησιμοποιηθεί -και χρησιμοποιείται- για την ανακούφιση από τη δυσπεψία, για τη μείωση της ναυτίας αλλά και για την ενίσχυση του οργανισμού ενάντια στη γρίπη και το κρύωμα.

Η πιπερόριζα, ακόμα, όπως και τα περισσότερα μπαχαρικά και αρωματικά αυτής της λίστας, έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική δράση, ενώ, όταν καταναλώνεται στην αρχή της περιόδου, μπορεί να ανακουφίσει σημαντικά και από τους πόνους της.

Είναι ένα αρκετά δημοφιλές συστατικό για την περίοδο των Χριστουγέννων, καθώς μπορεί να προστεθεί σε γλυκά, μπισκότα, κέικ, τσουρέκια, ή και σε σούπες και αλμυρά χριστουγεννιάτικα πιάτα, ενώ η ρίζα μπορεί ακόμα να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ποτών, όπως η ginger beer και το ginger ale- αρκετά δημοφιλή ποτά στο εξωτερικό, την περίοδο των γιορτών.

Γλυκάνισος

Ο γλυκάνισος προέρχεται από ένα φυτό που ανήκει στην ίδια οικογένεια με τα καρότα, το σέλερι και το μαϊντανό. Το φυτό παράγει ένα ”λουλούδι” που γνωρίζουμε και ονομάζουμε ”αστεροειδή γλυκάνισο”, που περιέχει τους σπόρους του γλυκάνισου.

Ο γλυκάνισος, με τη χαρακτηριστική μυρωδιά ούζου που φέρει, χρησιμοποιείται κατά κόρον για να δώσει γεύση και διάσταση σε γλυκά και ποτά, ιδιαίτερα στις διάφορες εορταστικές συνταγές.

Οι ευεργετικές του ιδιότητες είναι πολλές, καθώς συμβάλλει στην πέψη και την εύρυθμη λειτουργία του εντέρου, ενώ περιέχει και ποσότητες σιδήρου, μαγγανίου και ασβεστίου. Ακόμα, σε σχετικές έρευνες έχει σχετιστεί η κατανάλωση γλυκάνισου με τη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, ενώ η χρήση του μπορεί, ακόμα, να βοηθήσει στην ανακούφιση από συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, όπως οι εξάψεις.

Γαρίφαλο

Το γαρίφαλο, που το βρίσκουμε τόσο σε σκόνη όσο και σε ”κλαδάκια”, είναι ακόμα ένα ιδιαίτερο μπαχαρικό, που χρησιμοποιείται την περίοδο των γιορτών για να αρωματίσει γλυκίσματα, σούπες, ψητά, αλλά και, φυσικά, ζεστά ροφήματα, αλκοολούχα και μη.

Πέρα από τη χρήση του στην κουζίνα, έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον και στην παραδοσιακή ιατρική και οδοντιατρική. Το γαρίφαλο είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά, φέρει σημαντικές αντικαρκινικές ιδιότητες, ενώ μας προμηθεύει με σημαντικές ποσότητες μαγγανίου, ένα απαραίτητο μέταλλο για τη διατήρηση των εγκεφαλικών λειτουργιών και της οστικής ευρωστίας. Ακόμα, χάρη στην αντιβακτηριακή του δράση, μπορεί να ωφελήσει σημαντικά (σε συνδυασμό με το τακτικό βούρτσισμα και την κατάλληλη υγιεινή) στοματική μας υγεία.

Ακόμα, βράζοντας ολόκληρα τα στικς γαρίφαλου σε νερό, για 5-10 λεπτά, έχουμε ένα τσάι, που μπορεί να δράσει ηρεμιστικά και χαλαρωτικά.

Όπως καταλαβαίνουμε, τα διάφορα μπαχαρικά και μυρωδικά προσφέρουν σημαντικά στη συνολική ευζωία και καλή λειτουργία του οργανισμού μας. Και φυσικά, έχουν τεράστια σημασία στη δημιουργία συναισθημάτων και αισθήσεων. Κι αν και οι φετινές γιορτές είναι ιδιαίτερες, και αν μας λείψουν τα μεγάλα οικογενειακά δείπνα των προηγούμενων χρόνων, ένα ζεστό ρόφημα με μπαχαρικά, τα μελομακάρονα που ψήνονται, ακόμα και μερικά στικς κανέλας στο τραπέζι του σαλονιού, μπορούν να κάνουν τη διαφορά, να τονώσουν το ηθικό και να μας προσφέρουν θαλπωρή και ζεστασιά.

Καλές γιορτές!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.